« شرخرها »

شرخرها یک پدیده اجتماعی جدید یا منحصر به فرد نیستند. این اشخاص در بسیاری از جوامع وجود دارند و در حاشیه فعالیت های اقتصادی « خرد » به زیست خود ادامه می دهند . در ایران که مجرومان چک بعد از مواد مخدر، بزرگترین گروه زندانیان را به وجود می آورند، قوانین پیچیده و متناقض مالی، راه سوء استفاده را باز گذاشته و شر خرها  امکان رشد پیدا می کنند، اگر چه به دلیل روحیه فردگرای ما ایرانیان، معمولاً باندهای بزرگ و منسجم تشکیل نمی دهند. توجه داشته باشید که در این نوشتار، کلاهبرداران و اوباش مورد نظر نیستند. شرخرها درواقع یک گروه اجتماعی – اقتصادی هستند که در مدت زمانی طولانی به این شغل می پردازند و درآمد تقریباً ثابتی از این راه دارند. شرخرها چند ویژگی عمومی دارند، آنها تلاش می کنند با قانون و مجریان قانون درگیری نداشته باشند و تا وقتی ضرورت ندارد، برای خود « جرم » نسازند ، علاوه برآن ، در محدوده های کاری یکدیگر وارد           نمی شوند. این محدوده ها از جهت جغرافیایی (پاساژ) یا به طریق گروههای صنفی (فروشندگان لوازم خانگی ) تعریف می شوند . وارد نشدن شان در حوزه کاری یکدیگر از یک نوع همزیستی مسالمت آمیز نشات می گیرد تا از ترس. درواقع شرخرها یاد گرفته اند برای ادامه حیات نباید کار را از چنگ یکدیگر درآورند . همچنین بر خلاف دیگر صنایع ملی که تنها در یک یا چند شهر احداث شده اند ، شرخرها در تمام شهرهای ایران فعالیت می کنند و گاهی از این شهر به آن شهر در سفر هستند.

در میان شرخرها دو دسته متفاوت را می توان تشخیص داد، گروه اول که در سطح مدیریتی شرخری دوم که در سطح عملیاتی به شرخری می پردازند و گردن کلفت هستند . گردن کلفت ها گاهی اوقات برای انجام بخش های ارایی یک پروژه به استخدام گروه اول در می آیند. از ویژگیهای شرخرهای مدیریتی می توان موارد زیر را ذکر کرد،

1-      اغلب کار چکهای کلان، اتومبیل های سرفتی یا املاکی که مشکل مالکیت دارند را انجام می دهند.

2-      پیش از این کار شغلهای دیگر و بعضاً سطح بالایی داشته اند .

3-      با مراحل اداری کاملاً آشنا هستند و حتی عوامل حقوقی و قضائی را می شناسند .

4-      تنها کار میکنند، ولی هر سه، چهار نفر با هم رابطه دارند.

5-      یک روال مشخص و تجربه شده برای پیگیری چک ها و زمین ها دارند.

6-      صاحب دفتر کار هستند که به صورت شرکت سرمایه گذاری یا دفاتر مالی و حقوقی دیده می شود.

7-   سرمایه خود را در قسمت های متفاوتی مانند بورس، خرید و فروش اتومبیل ، معاملات املاک ، گوشی تلفن همراه ، رایانه و لوازم صوتی و تصویری ذخیره می کنند.

8-      متاهل و در خارج از محیط کار دارای یک زندگی موجه و کامل هستند.

9-   درآمد بالایی دارند و سرمایه خود را بنا به طبیعت این حرفه ، در معرض خطر قرار می دهند. از این جهت با قسمتی از جامعه بازرگانان ، تجار و پیمانکاران در تماس مستقیم هستند.

10-   ترکیب سنی آنها از 25 تا 50 سال متغیر است.

11-   برخی از شرخرهامدیریتی درگذشته جزو دسته عملیاتی بوده اند که سطح کار خود را ارتقاءبخشیده اند.

شرخرهای اجرایی یا همان گردن کلفت ها ویژگی های دیگری دارند.

1-      اغلب مجرد هستند.

2-      ورزشکارند و این از ظاهر شان مشخص است . بدنساری ، کشتی یا ورزش های رینگی در میان آنها پر طرفدار است.

3-      چاقو،زنجیر یا سلاحهای سرد کوچک را با خود حمل میکنند، ولی به هر بهانه ای به کار نمی گیرند.

4-   در بیرون کردن مستاجران و پس گرفتن اتومبیل ها یا هر کار دیگری که نیاز به زور باشد ، وارد می شوند ولی بی مهابا از زور استفاده نمی کنند.

5-      تحصیلات بالا ندارند ، ولی همه با سواد هستند.

6-      در زمینه های سرقت، مواد مخدر( قاچاق و مصرف ) مشروبات الکلی و مخصوصاً زنان خیابانی نیز فعالیت می کنند

7-      ظاهر خود را با استفاده از لباس ، زیورآلات و فرم موها تغییر می دهند تا به گونه ای خشن و قدرتمند به نظر بیایند.

8-   به این دلیل که همیشه مشتری پیدا نمی کنند ، درآمد آنها از این کار بالا نیست، بنابر این به             شغل های مختلفی چون مسافر کشی ، مکانیکی و نصب و تعمیرات تاسیسات ساختمانی می پردازند.

9-      ترکیب سنی آنها از 20 سال تا 35 سال متفاوت است.

10-   پاتوق هایی در مغازه های فروش گوشی تلفن همراه، بنگاه های معاملات خودرو و فروشگاه های پوشاک دارند.

شرخرهای مدیریتی ، معمولاً علاقه ای به گفت و گو درباره جزئیات کار خود ندارند، تنها مورد یکی از نظامیان سابق ، حدوداً 50 ساله بود که در زمینه زمین های شمال کشور فعالیت می کرد و « آزاد » کردن آخرین زمین بیش از پنج سال برای او طول کشیده بود و بعد از آزادی به قیمت این زمین چند صفر اضافه شد.در صورت برقراری ارتباط نا مناسب که از طریق یک واسطه ( فامیل ، همسایه و...) انجام می شود، شرخرهای عملیاتی ، بسادگی درباره حرفه و تجربیات خود صحبت می کنند و رفتار بسیار صمیمانه ای دارند که تصور شرور بودن آنها را از ذهن پاک می کند.

منبع : روزنامه همشهری- سال 1384

برگشت به صفحه قبلی | صفحه اصلی سایت